Otomatik sulama kurulumu için mevcut boruların ve başlıkların mutlaka sökülmesi gerekmez. Kullanılabilir durumdaki bir dağıtım hattı korunabilir; ancak vananın otomatik çalışmaya uygunluğu, kontrol ünitesiyle elektriksel uyumu ve değişiklikten sonraki su kapasitesi doğrulanmalıdır. Yalnız bir kumanda almak, elle açılan her sistemi otomatiğe dönüştürmez.
Önce elinizde ne olduğunu ayırın. Bahçeye taşınan bir hortum, sabit boru ağı ve elle kullanılan bir vana, bobinli vanası bulunan fakat kumandası olmayan bir tesisat aynı başlangıç değildir. Gereken ürünler de yapılacak iş de bu ayrımdan sonra netleşir.
Yeni tesisat ile mevcut sistemi dönüştürmek nasıl ayrılır?
Yeni tesisatta dağıtım ağı ihtiyaçlara göre kurulur; dönüşümde ise mevcut parçaların yeni çalışma düzenini karşılayıp karşılamadığı araştırılır. Eski malzemenin bulunması, onun tamamının kullanılabileceği veya kullanılması gerektiği anlamına gelmez.
| Karar alanı | Yeni sulama ağı | Mevcut ağı otomatikleştirme |
|---|---|---|
| Boru güzergâhı | Bitki düzeni ve erişime göre tasarlanır. | Mevcut güzergâhın nereden geçtiği ve hangi alanı beslediği belirlenir. |
| Sulama bölgeleri | Bağımsız çalışması gereken alanlar baştan ayrılır. | Eski hatların gerçekten ayrı açılıp kapanabildiği kontrol edilir; gerekirse ayrım eklenir. |
| Vana ve kumanda | Birbirleriyle uyumlu aileler birlikte seçilir. | Korunacak vana/bobinin tipi, kumanda çıkışıyla eşleştirilir. |
| Başlık ve damlama hatları | Yeni alan ve çalışma koşuluna göre belirlenir. | Durumları, dağılımları ve gereken çalışma basınçları incelenir. |
| İş kapsamı | Yeni hat, kablo ve zemin işleri baştan tarif edilir. | Koruma, onarım, değiştirme ve belirsiz kısımlar ayrı kalemlenir. |
Hortumu farklı noktalara taşıyarak suluyorsanız musluğa bir zamanlayıcı eklemek, bahçenin tamamında sabit dağıtım ağı oluşturmaz. Yerleşik borularınız varsa da her hattın hangi bitkileri beslediğini bilmeden vana sayısını azaltmak doğru bir başlangıç değildir. Dönüşümün kapsamı, otomatikleşmesini istediğiniz işle sınırlanarak tarif edilmelidir.
Hangi eski parçalar korunabilir?
Mevcut parçalar ancak durumları ve hedef çalışma koşulları uygunsa korunmalıdır. Borunun görünür kısmının sağlam olması, gömülü hattın tamamı veya yeni düzenin kapasitesi için tek başına kanıt değildir.
Hattın malzemesi, ölçüsü, güzergâhı ve erişilebilen bağlantıları belirlenmeli; kaçak veya tıkanıklık şüphesi varsa değerlendirilmelidir. Başlıkların eski olması otomatik değiştirme gerekçesi değildir. Fakat değişmiş bir çim sınırını artık sulamayan başlığı yalnız “çalışıyor” diye aynı yerde bırakmak da doğru değildir.
Yeni eklenen vana ve bağlantılar suyun geçtiği yola ek kayıp getirebilir. Hunter PGV teknik sayfasındaki debiye bağlı basınç kaybı tabloları, vana seçiminin yalnız bağlantı çapından ibaret olmadığını gösterir. Kullanılacak modelin kendi verisiyle kontrol yapılmalıdır; bir vananın tablosu başka modele taşınmaz.
Su kaynağının kullanılabilir debisi ve çalışma basıncı da yeniden değerlendirilir. Hunter’ın kapasite belirleme açıklamasında bu iki bilgi birlikte ele alınır. Mevcut hat elle açıkken çalışıyor olsa bile, otomatik düzende aynı anda çalıştırılması planlanan bölgeler ayrıca hesaplanmalıdır.
Vana, bobin ve kontrol ünitesi neden ayrı kontrol edilir?
Vana gövdesi su yolunu, bobin vananın elektriksel çalışmasını, kontrol ünitesi ise kumanda sinyalini belirler. Bu üç parçanın aynı marka olması tek başına yeterli bir uyumluluk tarifi değildir; tam modeller gerekir.
Yalnız bobini değiştirerek dönüşüm yapılabilir mi?
Bazı uygun vana ailelerinde mümkün olabilir; her manuel vana için geçerli değildir. Gövdenin ilgili bobini kabul ettiğini ve seçilen kumandanın o bobini çalıştırabildiğini üretici belgesi doğrulamalıdır.
Hunter, kendi uygun vanalarında AC bobinden DC kilitlemeli bobine geçişi solenoid teknik açıklamasında tarif eder. Bu bilgi, başka bir vana gövdesine dişi uyuyor görünen herhangi bir bobinin takılabileceği anlamına gelmez. Elle çalışan mekanik vanaya yalnız kablo bağlamak da otomatik açma-kapama özelliği kazandırmaz.
Pilli kumanda mevcut elektrikli vanayla çalışır mı?
Ancak çıkış tipi ile bobin uyumluysa çalışır; “pilli” etiketi tek başına yeterli değildir. Örneğin Hunter NODE için DC kilitlemeli bobin gerekir ve standart 24 VAC bobin çalışmaz.
Bu ayrım NODE bobin bağlantı belgesinde açıkça belirtilir. Bu, bütün pilli cihazlar için aynı gerilim değeri veya aynı bağlantı tarifi vermek değildir. Mevcut vananın modelini ve üzerindeki bobin bilgisini kaydetmeden kumanda seçmeyin.
Elektrik hattı veya pompa varsa kapsam neden değişir?
Vana kumandası, cihazın enerji beslemesi ve pompanın güç devresi farklı işlerdir. Mevcut kablonun bulunması, bunların yeni cihazla güvenle kullanılabileceğini tek başına göstermez.
NODE gibi pilli kontrol aileleri, şebeke elektriği bulunmayan yerlerde seçenek olabilir; fakat bu özellik pompayı da besledikleri anlamına gelmez. Kablo mesafesi, bağlantı koruması ve aksesuar sınırları seçilen cihazın kılavuzundan kontrol edilmelidir.
Pompanın sulama kumandasıyla başlatılması isteniyorsa uygun ara kumanda düzeni ayrıca değerlendirilir. Örneğin Hunter P2C pompa rölesi belgesi, kontrol ünitesinin doğrudan pompaya bağlanmaması konusunda uyarır. Şebeke elektriği ve pompa bağlantısını yetkili elektrik uzmanına bırakın; bu yazı bir kablolama talimatı değildir.
Dönüşüm teklifi nasıl açık yazılmalı?
Teklif, korunacak parçaları, eklenecek ürünleri ve kontrol sonucuna bağlı işleri ayrı göstermelidir. “Mevcut sistem kullanılacak” cümlesi, hangi parçanın hangi koşulla korunacağını açıklamıyorsa karşılaştırma için yetersizdir.
- Korunacaklar: Modeli veya tanımı bilinen vana, başlık ve hatlar; korunmalarının hangi kontrole bağlı olduğu.
- Eklenecekler: Tam model kumanda, gerekli bobin/vanalar, bağlantı ve koruma parçaları.
- İşçilik sınırı: Hat tespiti, erişim için açılacak yerler, kablo işleri ve varsa zemin onarımı.
- Belirsiz işler: Henüz görülemeyen hat hasarı veya tanımlanamayan parçalar ortaya çıkarsa nasıl değerlendirileceği.
Hat düzeni artık bitkilere uymuyorsa veya korunacak parçaların uygunluğu doğrulanamıyorsa yeni tesisat alternatifi de aynı ihtiyaçlar üzerinden karşılaştırılmalıdır. Dönüşümün her durumda daha ucuz olacağını varsaymayın. Karar, yalnız kaç parçanın eski kalacağına değil, çalışır ve bakımı yapılabilir bir sistem için gereken toplam işe bağlıdır.
