16 mm damlama hattı için tek bir doğru metre sınırı yoktur. En uzun lateral; borunun tam modeli, et kalınlığı, damlatıcı debisi ve aralığı, girişte kalan çalışma basıncı ve kot farkıyla seçilir. Rulonun 100 veya 400 metre olması, bütün rulonun tek uçtan kesintisiz çalıştırılabileceği anlamına gelmez.
Hat uzunluğu ile toplam satın alma metrajını ayırın
Lateral, suyu damlatıcılar boyunca dağıtan bir sıra hattıdır. Aynı ana borudan beslenen on adet 30 metrelik lateral için 300 metre damlama borusu gerekir; fakat hidrolik açıdan en uzun lateral 30 metredir. Bu iki rakamı karıştırmak, yeterli metraj alınmış olsa bile sıra sonlarının zayıf sulanmasına yol açabilir.
Teklif isterken yalnız “300 metre 16 mm” yazmayın. Sıra adedini, en uzun sırayı, damlatıcı aralığını ve aynı anda çalışacak hatları belirtin. Damlama bağlantı aparatları rehberi başlangıç, mini vana ve hat sonu adetlerini bu haritadan çıkarmayı açıklar.
Üretici tablosunda aynı çapın farklı uzunlukları
Fırat’ın yuvarlak damlama borusu teknik tablosundaki FR-K 09, 16 mm ve 0,90 mm et kalınlığı satırından üç örnek aşağıdadır. Bunlar yalnız o tabloya ait referans değerlerdir; 1 mm AgroDrip veya başka bir markanın ürününe doğrudan aktarılmaz.
| Damlatıcı aralığı | 2 litre/saat damlatıcı | 4 litre/saat damlatıcı |
|---|---|---|
| 20 cm | 44 metre | 30 metre |
| 25 cm | 51 metre | 33 metre |
| 33 cm | 58 metre | 40 metre |
Aynı 16 mm çapta debi ve aralık değişince tablo değeri de değişir. Bu örnekler, “16 mm boru 100 metre gider” gibi genel bir cevabın neden yetersiz olduğunu gösterir. Satın alınacak borunun güncel çekme mesafesi tablosu ve tablonun basınç/kot koşulları ayrıca teyit edilmelidir; tabloda bulunmayan bir giriş basıncını varsaymayın.
Örnek: 60 metrelik sırayı iki kola ayırmak
Yukarıdaki 20 cm aralıklı, 2 litre/saat referans satırını inceleyen bir kullanıcı 60 metrelik tek ucu beslenen sıra için 44 metre sınırını aşar. Tasarımda iki bağımsız 30 metrelik kol veya uygun başka bir besleme düzeni değerlendirilebilir. Bu karar, yalnız bir te eklemekle bitmez: her kolun giriş basıncı ve ana borunun toplam debisi kontrol edilir.
Yaklaşık damlatıcı hesabı da yapılmalıdır. 30 ÷ 0,20 = 150 damlatıcı; 150 × 2 = 300 litre/saat, yani 5 litre/dakika. İki kol aynı anda çalışırsa yaklaşık 10 litre/dakika gerekir. Gerçek damlatıcı adedi borunun başlangıç/son konumuna göre sayılır. Kol sayısı arttığında kaynak, vana ve filtrenin toplam akışı karşılayabildiği doğrulanır.
Uzun hattı kısaltmak dışında hangi seçenekler vardır?
- Besleme düzeni: bir uca bağlı uzun sıra yerine uygun orta besleme veya ayrı lateraller değerlendirilebilir.
- Model ve çap: farklı et kalınlığı, çap veya basınç dengelemeli ürünün kendi tablosu incelenebilir.
- Bölgelere ayırma: aynı anda çalışan hat sayısı azaltılabilir; bağımsız kontrol gerekiyorsa vana/istasyon planı yapılır.
- Basınç kaybı: dar ana boru, tıkalı filtre veya uzun bağlantı hattı düzeltilmeden yalnız lateral değiştirmek yeterli olmayabilir.
Damlatıcı aralığını sadece daha uzun hat elde etmek için artırmayın; aralık bitki ve toprağın ıslanma ihtiyacına da uymalıdır. Bu karar için 20, 25 ve 33 cm damlatıcı aralığı rehberini okuyabilirsiniz.
Hangi ölçülerle ürün seçmelisiniz?
Boru üzerindeki model/et kalınlığı işaretini, damlatıcı debisini, sıra uzunluklarını, kot farkını, su kaynağını ve sulama sırasında ölçülen basıncı kaydedin. Basıncı artırarak her uzunluk sorununu çözmeye çalışmayın; borunun izin verilen çalışma basıncı da sınırdır. Filtre temizliği ve uygun hat sonu yıkaması bakım planında yer almalıdır.
Fırat AgroDrip 16×1 mm seçeneklerini incelerken bu yazıdaki 0,90 mm tablosunu ürün garantisi olarak kullanmayın; seçilen varyasyonun belgesini isteyin. Sıra krokisini ve boru etiketini Green Sulama’ya göndererek doğru boru, filtre, bağlantı ve hat sonu listesini netleştirebilirsiniz.
Toprak altı bir uygulama düşünüyorsanız Rain Bird XFS tasarım ve bakım kontrolünü ayrıca inceleyin; yüzey borusunun tablosunu bu modele aktarmayın. Hesaplanan toplam debiyi filtre seçimine taşımak için PRF100RBY debi ve basınç uyumu rehberini kullanabilirsiniz.
