Sulama bölgesi sayısı, bahçenin metrekaresinden tek başına hesaplanmaz. Önce kullanılabilir debiyi ve çalışma basıncını belirleyin; sonra aynı anda çalışacak nozul veya damlatıcıların debilerini toplayın. Toplamı su kaynağının karşılayabildiği bölgelere ayırın, sulama yöntemi ve bitki ihtiyacı farklı alanları ayrıca değerlendirin. Kontrol ünitesinin istasyon kapasitesi bu planın ardından seçilir.
Debi, basınç ve istasyon neden ayrı bilgilerdir?
Debi, belirli sürede akan su miktarıdır; litre/dakika veya metreküp/saat olarak yazılır. Basınç ise suyun hat ve başlıklarda çalışmasını sağlayan koşuldur. Musluk kapalıyken ölçülen statik basınç, sulama sırasında başlıklarda aynı basıncın kalacağını göstermez. Boru, vana, filtre ve kot farkı hesaba katılmalıdır.
İstasyon, kontrol cihazının bağımsız vana çıkışıdır. Bir bölgenin dört fıskiyesi tek vanadan beslenebilir; dört başlık mutlaka dört istasyon demek değildir. Aynı şekilde bir başlangıç saati, programdaki birçok istasyonu sırayla çalıştırabilir. Bu ayrım için istasyon ve program farkını açıklayan X-Core rehberine bakabilirsiniz.
Hesaba başlamadan hangi verileri toplamalısınız?
- Çim, çalı, sebze ve sulanmayacak yüzeyleri gösteren ölçülü kroki.
- Su kaynağı, sayaç ve besleme borusu bilgileri; pompa varsa debi-basınç çalışma verisi.
- Sulama sırasında kullanılabilecek debi ve ilgili noktalardaki basınç.
- Her başlığın modeli, nozulu, atış açısı ve seçilen basınçtaki üretici debisi.
- Hat uzunlukları, çapları, kot farkları; vana ve filtre kayıpları.
Bir kovayı açık musluktan doldurmak ilk debi fikrini verebilir, ancak başlıkların istediği basınç korunurken sağlanacak kapasiteyi tek başına belirlemez. Hunter’ın sistem tasarım kapasitesi açıklaması su basıncı, sayaç ve besleme hattını birlikte değerlendirir. Ölçüm ile hidrolik hesabı eşleştirmek, cihazı satın aldıktan sonra kapasiteyi fark etmekten daha yararlıdır.
Sayısal örnek: 32 litre/dakika ile kaç bölge?
Aşağıdaki değerler hesap yöntemini göstermek için oluşturulmuş varsayımsal bir bahçeye aittir; belirli bir rotorun katalog değerleri değildir. Bu örnekte boru, vana ve filtre kayıpları değerlendirildikten sonra gerekli başlık basıncında 32 litre/dakika kullanılabilir kapasite olduğu kabul edilsin.
| Alan | Örnek su ihtiyacı | İlk bölge kararı |
|---|---|---|
| Arka çim, aynı aileden 6 rotor | 6 × 8 = 48 litre/dakika | 48 ÷ 32 = 1,5; en az 2 bölge. Örnekte üçer rotorla 24 + 24 litre/dakika. |
| Ön çim, 4 sprey başlık | 4 × 5 = 20 litre/dakika | 1 ayrı sprey bölgesi. |
| Çalı hattı, 120 damlatıcı | 120 × 2 = 240 litre/saat; 240 ÷ 60 = 4 litre/dakika | 1 ayrı damlama bölgesi; filtre, regülasyon ve düşük debide vana davranışı kontrol edilir. |
Bu ilk planda dört bağımsız bölge ve dört vana çıkışı gerekir. Rotorları üçer ayırmak debi hesabını karşılar; yerleşimin de dengeli kapsama sağlaması gerekir. Farklı gölge, toprak veya bitki ihtiyacı varsa bölge sayısı artabilir. Damlama hattını sprey bölgesine ekleyerek çıkış sayısını düşürmek, farklı süre ve basınç gereksinimlerini birbirine bağlar.
Hunter’ın konut sulama tasarım rehberi, bölgelere ayırma bölümünde başlık debilerini çalışma basıncındaki çizelgeden okumayı, toplamı sistem kapasitesiyle karşılaştırmayı ve kesirli bölge sayısını yukarı yuvarlamayı anlatır. Bu hesap ilk kapasite kontrolüdür; her bölgenin boru ve basınç hesabı ayrıca tamamlanır.
Dört bölge için alışveriş listesi nasıl çıkar?
Önce dört bölgeyi isimlendirin: arka çim A, arka çim B, ön çim ve çalı damlama. Sonra uygun kontrol ünitesi, her bölgenin debi/basınç ve elektriksel koşuluna uygun vana, kollektör, vana kutusu, saha kablosu ve bağlantı parçalarını listeleyin. Damlama kolunun filtre ve basınç düzenleme ihtiyacı ayrıca yazılmalıdır.
Dört istasyonlu RC2 seçeneği veya başka bir dört çıkışlı cihaz, kapasite yönünden bu örneğe aday olabilir; montaj ortamı ve vana uyumu da doğrulanmalıdır. 24V AC PGV vana gibi bir üründe ise bobin uyumu yanında gerçek bölge debisi, basınç kaybı ve bağlantı standardı kontrol edilir. Cihazın dört istasyonlu olması, dört vanayı aynı anda besleyecek su kapasitesi sağlamaz.
İnternet üzerinden kontrol de istiyorsanız, istasyon kapasitesinden sonra RC2 ile X2 + WAND bağlantı seçeneklerini değerlendirin.
Tekliften ve ilk çalıştırmadan önce son kontrol
Teklife başlık/nozul adetlerini, bölge başına hesaplanan debiyi, vana ve boru ölçülerini, damlama malzemelerini ve gelecekteki genişleme ihtiyacını ekleyin. Sistemde zaten dört çıkış kullanılıyorsa ileride eklenecek bir alan için sabit dört istasyonlu cihazda boş çıkış kalmaz. Modelin sabit veya modüler olması baştan değerlendirilmelidir.
Devreye almada her bölgeyi ayrı çalıştırın; son başlıklardaki kapsama ve basıncı, bağlantı kaçaklarını ve damlama dağılımını gözleyin. Kısa atış sorunu çıktığında yalnız çalışma süresini uzatmak hidrolik eksikliği çözmez.
Krokinizi, ölçüm sonuçlarını ve mevcut ekipman etiketlerini Green Sulama ile paylaşın. Bölgelere ayrılmış ürün listesini ve teklif kapsamını birlikte netleştirebilir; otomatik sulama ürünlerini doğru kapasiteyle seçebilirsiniz.
Bölge çalışırken başlıklar zayıf atıyorsa pop-up fıskiyede basınç ve debi kontrolünü bölge hesabıyla birlikte değerlendirin. İstasyon sayısı netleşince geleneksel çok damarlı vana kumandasında ortak hat ve bölge damarları için sulama sinyal kablosu seçim rehberini kullanın; iki telli dekoder sistemi farklı bir düzen gerektirir.
