1 m² çime uygulanan 1 mm su, 1 litreye eşittir. Ancak “her gün 1 m² için şu kadar litre” şeklinde herkese uygun sabit bir ihtiyaç yoktur. Çim türü, sıcaklık, rüzgâr, toprak, köklenme ve yağış miktarı ihtiyacı değiştirir. Önce dönem için hedef su yüksekliğini belirleyin; yararlı yağışı düşüp fıskiyenizin gerçek uygulama hızıyla süreye çevirin.
Milimetreyi litreye nasıl çevirirsiniz?
Hacim = alan × su yüksekliği. 1 m² × 0,001 m = 0,001 m³ = 1 litre. Bu nedenle su miktarı (L) = alan (m²) × uygulanacak su (mm). Dönemi açık yazın: 20 mm/hafta ile 20 mm/gün aynı ihtiyaç değildir.
| Alan | 5 mm uygulama | 10 mm uygulama | 20 mm uygulama |
|---|---|---|---|
| 1 m² | 5 L | 10 L | 20 L |
| 50 m² | 250 L | 500 L | 1.000 L |
| 100 m² | 500 L | 1.000 L | 2.000 L |
| 250 m² | 1.250 L | 2.500 L | 5.000 L |
Çim için hangi su hedefini almalısınız?
Iowa State University: çim sulama zamanı ve yeni çim bakımı kendi bölgesindeki çoğu çim için haftalık 1–1,5 inç örneği verir; bu yaklaşık 25–38 mm’ye karşılık gelir. Bu bölgesel örnek Türkiye’de her bahçeye veya her mevsime uygulanacak reçete değildir. Yeni ekim, yeni rulo çim, yerleşmiş serin iklim çimi ve farklı çim türleri aynı şekilde yönetilmez.
Bahçenin güneş alan, gölgeli ve eğimli bölümlerini ayrı izleyin. Toprak zaten nemliyse takvimde gün geldi diye aynı miktarı eklemek gerekmez. Kuraklık belirtisi veya kuru leke varsa önce suyun o alana ulaşıp ulaşmadığını kontrol edin; yalnız litre hedefini artırmayın. Colorado State University: çim sulama programını ölçerek hazırlama sulama programında ölçüm ve toprak koşullarını birlikte değerlendirmeyi esas alır.
Yağmuru düşerek litre hesabı: örnek
Aşağıdaki değerler hesap yöntemini göstermek için seçilmiştir; çiminiz için öneri değildir. Diyelim ki 100 m² alan için bir haftanın hedefi 20 mm ve kök bölgesine yararlı yağış 5 mm olsun:
- Net sulama yüksekliği: 20 − 5 = 15 mm.
- Alan hacmi: 100 × 15 = 1.500 litre.
- Uygulama hızı ölçümle 12 mm/saat bulunmuşsa süre: 15 ÷ 12 × 60 = 75 dakika.
75 dakika, örnekte haftanın toplam çalışma süresidir; her gün 75 dakika değildir. Yüzey akışı başlıyorsa bunu tek seferde vermeyin. Ayrıca yağış ölçümüyle toprağın kullanabildiği yağış aynı olmayabilir. Rüzgâr ve dağılım bozukluğunu bütün zonun süresini artırarak kapatmak fazla sulamaya yol açabilir.
Fıskiyenizin mm/saat değerini kendiniz ölçün
- Aynı tip, düz tabanlı kapları zonun farklı yerlerine yerleştirin; yalnız başlığa yakın yerlere koymayın.
- Zonu belirlediğiniz bir süre çalıştırın. Örneğin 15 dakika bir ölçüm süresidir; önerilen sulama süresi değildir.
- Kaplarda biriken su yüksekliğini mm olarak ölçün ve ortalamasını alın.
- Uygulama hızı (mm/saat) = ortalama yükseklik × 60 ÷ çalışma dakikası. 15 dakikada ortalama 3 mm birikirse hız 12 mm/saat olur.
- En düşük ve en yüksek kabı karşılaştırın. Büyük fark varsa nozul, yerleşim, rüzgâr veya basıncı düzeltmeden programı sabitlemeyin.
Başlık teknik tablosundaki yağmurlama hızı, tasarım aralığı ve basınç koşuluna bağlıdır. Alanınızda kapla ölçülen değer daha doğrudan bir program girdisidir. Fıskiye debisini alan büyüklüğüne bölmek de dağılımın eşitliğini tek başına kanıtlamaz.
Miktarı zamanlayıcıya aktarın
Hesapladığınız toplamı, toprağın suyu emebildiği çevrimlere bölün; aynı zonun tekrarları arasında emilme payı bırakın. Colorado State University: verimli sulama kısa çevrim ve bekleme yaklaşımını yüzey akışını azaltmak için açıklar. Saat seçimini çim sulama zamanı rehberiyle değerlendirin. Bu sayfadaki litre hesabı, saat rehberinin yerine geçmez.
Programı değiştirmeden önce kullandığınız ünitede başlangıç saatinin tek zonu mu, bütün programı mı çalıştırdığını öğrenin. Tek başlangıçla zonları sıraya koyan cihazlarda her zon için ayrı başlangıç eklemek, toplam suyu istemeden katlayabilir.
Sık sorulan sorular
1 m² çime her gün 5 litre vermeli miyim?
Böyle bir genel kural yoktur. 5 litre/m², 5 mm uygulamaya karşılık gelir; ihtiyacın günlük mü haftalık mı olduğu ve mevcut yağış/toprak nemi ayrıca belirlenir.
Her fıskiye için aynı dakika yeterli mi?
Hayır. Nozul, basınç, yerleşim ve uygulama hızı değişebilir. Farklı başlık tiplerini veya farklı su ihtiyacındaki alanları ayrı zonlarda değerlendirin.
Yağmur yağdıysa bütün hafta sulamayı kapatmalı mıyım?
Yağışın miktarına ve kök bölgesinde oluşan neme bağlıdır. Az yağış ile toprağı yeterince ıslatan yağış aynı sonucu vermez.
Ölçülen miktara göre sistem seçin
Alan m²’si, başlık modeli, zon sayısı ve kap ölçümünüzü paylaşın. Fıskiye/nozul ve kontrol ünitesi seçimini aynı su miktarı hesabıyla birlikte değerlendirelim.
